Preken

Hemel op aarde

KERSTNACHTDIENST 2009 KONINGSKERK

door ds. L. Krüger

Jes. 6: 1 – 5 (NBG)

Luk. 2: 8 – 14 (NBV)

In het sterfjaar van koning Uzzia…Wat een veelzeggende openingszin voor Jes. 6, één van de meest aangrijpende gedeelten uit de Bijbel die ik ken. In het sterfjaar van koning Uzzia… - er had evengoed kunnen staan: “in dat jaar toen Juda tot op zijn fundamenten geschud werd…”

- “in dat verschrikkelijke rampenjaar…”

- “in dat jaar van onzekerheid…”

Ik denk dat we ons moeilijk kunnen voorstellen hoe ingrijpend en schokkend de dood van koning Uzzia voor Juda was. Deze man werd koning toe hij maar 16 jaar oud was, en hij regeerde 52 jaar! Er waren vaders en moeders, opa’s en oma’s die geen andere tijd hebben gekend dan de tijd dat Uzzia koning was. Hij was ook zeer succesvol en invloedrijk. Zijn regeerperiode wordt tegenwoordig gedateerd van rond 783 v.Chr. tot 742 v.Chr. Uzzia stond bekend als een doortastende en goede vorst. Hij zorgde voor een groot en sterk leger en bouwde verschillende verdedigingswerken, zoals verschillende wachttorens in de stadsmuur van Jeruzalem. - Op het hoogtepunt van zijn macht reikte zijn rijk tot aan de grens met Egypte.

Er was bovendien iets heel zeldzaam en opmerkelijk aan Uzzia: hij was namelijk een goede koning. - Daar had je niet zo veel van in de geschiedenis van Juda en Israël.

Het waren de goede jaren, de mooie jaren, de veilige jaren. Daarom kwam zijn dood als zo een geweldige schok.

In het sterfjaar van koning Uzzia…

- Je zou die openingszin van Jes. 6 kunnen actualiseren met: “In het jaar dat Juda tot op zijn fundamenten geschud en alle zekerheden opeens wegvielen… In het jaar van de twijfel en de onzekerheid…”

Misschien zijn hier mensen vanavond die ook dit soort ervaring hebben. Misschien zijn deze woorden ook een goede beschrijving van jóú leven op dit moment. Terwijl allen om je heen feestvieren, voel je je eenzaam en verlaten. Terwijl de lichtjes schitteren en glinsteren, is jou leven donker en doods, uitzichtloos.

Of misschien zijn hier anderen met wie het niet echt slecht gaat, maar je hebt toch een gevoel van onbehagen, van onzekerheid. Onlangs nog wees iemand erop dat we in de wereld op dit moment meerdere crises beleven: Niet alleen de alom bekende economische crisis - er is ook nog een milieu-crisis (broeikasteffect, weersverandering. Een dreigende ramp), en dan zijn we al haast vergeten van de dreiging van terrorisme, en van de dreigende epidemieën: de Mexicaanse griep, en dáárvoor de vogelgriep; en op het moment lijkt het alsof de Q-koorts nog ernstiger is dan de Mexicaanse griep.

Nee, het gaat niet echt goed in onze wereld.

In het sterfjaar van koning Uzzia… Kijk, die koning Uzzia was ook maar een mens. Aan het eind van zijn leven had werd hij melaats. Rembrandt heeft hem afgebeeld juist in deze fase van zijn leven – een man, gewend aan macht, rijkdom, invloed, maar tegelijk melaats, broos, sterflijk.

En toch viel er met zijn dood een geweldig stuk zekerheid en geborgenheid weg voor Juda.

Maar Jesaja schrijft: In het sterfjaar van koning Uzzia zag ik de Here zitten op een hoge en verheven troon en zijn zomen vulden de tempel. Terwijl iedereen let op de politiek en de omstandigheden, let Jesaja op God. Hij let niet alleen op God, hij zíét God… zittende op zijn hoge, verheven troon, vol macht en heerlijkheid.

Wat Jesaja ons in deze visioen wil meedelen: daar, waar de mens ophoudt, begint God. Waar er een eind komt aan de roem, invloed, macht, majesteit van de aardse koning Uzzia, daar begint de heerlijkheid van God pas! Terwijl ik een keer een preek aan het voorbereiden was, hoorde ik deze engelen, oftewel “serafs” die Jesaja beschrijft, iets vreemds, maar ook aangrijpends en geweldigs zeggen… (Serafim of serafs zijn engelen van hoge rang; ze bevinden zich in de onmiddellijke tegenwoordigheid van God. Het Nederlandse woord 'seraf' is via het Latijn afgeleid van het Hebreeuwse werkwoord saraph (branden) - ze stralen dus een bijzondere glans uit. De serafijnen worden in de Thora slechts éénmaal genoemd en wel hier in Jesaja 6:1-3, Verder worden ze ook in Openb. 4: 8 genoemd.)

Deze serafs hoor ik iets heel aangrijpends en verrassends zeggen: Heilig, heilig, heilig is de HERE der heerscharen, de ganse aarde is van zijn heerlijkheid vol.

Klopt dat wel?

- kijk, dat de hemel vol is van de heerlijkheid van God, dat is begrijpelijk, haast vanzelfsprekend. Maar de áárde…?! Wel, als de serafs dat zeggen, dan zal het wel waar zijn! En het enige dat we dan hoeven te doen, is onze ogen te openen, dan zullen we het wel zien.

En dit is waar ons thema van vanavond over gaat: “hemel op aarde”

(Als je de woorden “hemel op aarde” bij Google intypt, kom je als eerste terecht bij een restaurant in Rotterdam - aan de Westzeedijk. (Kent iemand het soms?) De beschrijving luidt als volgt: “Binnen is het ‘lekker oubollig, met veel Mariabeelden’, en ‘leuk zijn alle engeltjes aan de muur’. Over dit restaurant schreef iemand: Gezellig, knus, klein, sfeer, lekker eten, goede bediening en betaalbaar Maar dat dit culinaire hemel op aarde ook wel eens kan tegenvallen, ontdek je als je van de andere beoordelingen leest:

De laatste paar maanden ben ik 3 keer bij de hemel geweest. De eerste keer was het hemels. Goede bediening, lekkere tappas en lekker wijntje. De tweede keer werd ik al wat minder enthousiast want ik vond de tappas maar zo, zo. Kan aan mijn eigen keus gelegen hebben dus gisterenavond weer gegaan. Na deze avond is mijn enthousiasme helemaal verdwenen. Onze bestelling ging helemaal mis, bediening was niet attent en de tappas waren niet warm.

Als ik dit lees, denk ik bij mezelf: nou, wat is het leven toch hard!; wat kan het leven soms keihard en ontnuchterend zijn hier op aarde! De tappas niet warm! – je moet er niet aan denken, in deze feestelijke tijd! Nee, van het culinaire hemel op aarde kun je het helaas niet verwachten.

Verder kom je bij “hemel op aarde” op Google ook nog Aarde en Hemel Uitvaartverzorging Texel tegen. – bij die mensen moet je zijn! (Je bent al in de hemel nog voor ze je begraven hebben)

Ook is er een site over Chinese geneeswijze, en een boek “Hemel op aarde” van medium

Allison DuBois:

Over dit boek staat er: “DuBois nodigt ons uit in haar wereld. Een wereld waarin er contact is tussen ons en onze overleden geliefden.” Maar ook over de Chinese geneeskunde en over deze spiritistische hemel op aarde wil ik het vanavond niet hebben.

Nee, met het thema “hemel op aarde” hebben het over… Kerst! We hebben het over de hemel op aarde waarover de serafs zingen.

In die nacht… de Kerstnacht op de velden van Effrata, Bethlehem, is het werkelijk hemel op aarde geworden De engelen zijn uit de hemel neergedaald om een stukje van hun hemel letterlijk op aarde te brengen. En nu moet je niet denken dat het maal een eenmalige, kort durende gebeurtenis was; Het was het begin van een blijvende werkelijkheid. Nu is de aarde werkelijk vol van Gods heerlijkheid, precies zoals de serafs het uitriepen.

Op Kerstnacht wordt het niet uitgeroepen, het wordt uit-gezongen! En er waren herders in diezelfde landstreek, die zich ophielden in het veld en des nachts de wacht hielden over hun kudde. En opeens stond een engel des Heren bij hen en de heerlijkheid des Heren omstraalde hen, … En de engel zeide tot hen: Weest niet bevreesd, want zie, ik verkondig u grote blijdschap, die heel het volk zal ten deel vallen: U is heden de Heiland geboren, namelijk Christus, de Here De geboorte van Jezus, de Christus, de Heiland, is een nieuw begin! Er is een nieuwe era aangebroken.

Ik zei het straks al: Misschien, terwijl allen om je feestvieren, voel je je eenzaam en verlaten. Terwijl de lichtjes schitteren en glinsteren, is jou leven donker en doods, uitzichtloos. Misschien is – bij wijze van spreken – jou tappas ook koud, en is de bediening slecht en valt het je allemaal tegen… Ook voor jóú is Kerst een nieuw begin! Ook voor jóú kan het hemel op aarde worden… want Christus is geboren! Het is Kerst geworden, een nieuwe tijd, een nieuw begin!

Maar weet je wat is het geheim?: Je moet het geloven, je moet het aannemen, je moet er oog voor hebben!

Dit is wat ik zo aangrijpend vind van dit laatste plaatje: Je ziet het zo duidelijk: deze twee ouders, Jozef en Maria, zien in hun kindje Jezus een nieuw begin, een stukje hemel op aarde.

Als de serafs – de hoogste engelen – het uitroepen: Heilig, heilig, heilig is de HERE der heerscharen, de ganse aarde is van zijn heerlijkheid vol, dan moeten we alleen maar oog voor krijgen, want het ís er! Kijk, één zaak wil ik beklemtonen: Het thema van vanavond is niet: de hemelse aarde (nee, helaas nog veel ellende en duisternis in deze wereld, veel teleurstellingen, zoals ook sommige bezoekers aan restaurant Hemel op aarde hebben ontdekt). Het thema is niet de goede, of de hemelse aarde; het thema is: hémel op aarde. Het gaat om dat stuk hemel dat is neergedaald toen Jezus geboren werd. Midden in de duisternis, midden in het lijden, oorlog, honger, ellende, daalt deze hemelse vrede neer. En in ieder die erin gelooft, die er oog voor heeft – de mensen van het “welbehagen” – krijgt er deel aan. Johannes, wanneer hij terugdenk aan dat Jezus-kind en aan het Kerstgebeuren, schrijft: Het Woord is vlees geworden - (Jezus, de Zoon van God, is mens geworden) en het heeft onder ons gewoond en wij hebben zijn heerlijkheid aanschouwd, een heerlijkheid als van de eniggeborene des Vaders, vol van genade en waarheid. - Wij hebben zijn heerlijkheid op aarde aanschouwd… Jezus heeft een heleboel heerlijkheid uit de hemel meegenomen – precies de heerlijkheid waar de serafs in Jes. 6 van riepen en de engelen in Luc. 2 over zingen.

God begint heel eenvoudig, bij de eenvoudigen, de herders.

Want Hijn wil dat wij zijn heerlijkheid – die hemel op aarde - ook in de “kleine” dingen ontdekken: in de natuur, in een geboorte, in de liefde tussen mensen. De Bijbel zegt: wanneer een mens zijn hart aan God geeft, wordt het niet alleen hemel op aarde, maar ook feest in de hemel!

Ik heb u in het afgelopen jaar verteld van twee heel bijzondere gesprekken die ik heb gehad met mensen die een bijna-dood ervaring hadden en iets van de hemelse heerlijkheid hebben ervaren. De eerste, Bart Koops, die tijdens zijn operatie na een ernstige hersenbloeding zijn lichaam heeft verlaten en in de hemel Jezus en God de Vader heeft gezien – ná zijn ervaring, terwijl hij bezig was om te herstellen, vertelde zijn moeder dat hij soms van die rare uitspraken deed: wanneer hij een prachtig toneel zag (een zonsondergang, of een mooie weiland), zei hij vaak: “Kijk, Mamma, het is net zo mooi als in de hemel!” Of wanneer hij herfstbladeren zag: “Kijk, Mamma, net goud!” Bart heeft oog gekregen voor dat stukje hemel die hem ook hier op aarde omringt.

En de vrouw uit Drenthe, die als kind zo doodziek was en de grens tussen leven en dood heeft vergestoken, vertelde van dat prachtige, aangrijpende witte licht dat ze zag. En ze zei: “Ieder cel in mijn lichaam hunkerde om er deel van te zijn!”

Ik wil voorstellen dat we – op deze Kerstnacht beginnende – ons erop gaan instellend, oog te krijgen voor Gods heer-lijk-heid Want weet je, wij zijn er ook dragers van: dat Koningskind gaat het later delen met/ uitdelen aan zijn volgelingen. - Wanneer deze Jezus later, als volwassene, tot zijn Vader bidt, kort voor zijn kruisiging, opstanding en hemelvaart, zegt Hij letterlijk: En de heerlijkheid, die Gij Mij gegeven hebt, heb Ik hun gegeven, opdat zij één zijn, gelijk Wij één zijn…

Kijk, zo werkt het: Jezus, dat Bethlehemskind, is vol van de heerlijkheid van God. Hij heeft het uit de hemel meegebracht naar deze aarde. Hoe dichter je bij Jezus staat; hoe meer centraal dat Hij staat, hoe meer dat je die heerlijkheid van God ervaart. Wij delen in de hemelse heerlijkheid Want in die Kerstnacht, met de geboorte van Jezus, is het voor ons, mensen van “welbehagen”, wij, die in Jezus geloven, echt hemel op aarde geworden!

Amen

Jes. 6

1 In het sterfjaar van koning Uzzia zag ik de Here zitten op een hoge en verheven troon en zijn zomen vulden de tempel. 2 Serafs stonden boven Hem; ieder had zes vleugels: met twee bedekte hij zijn aangezicht, met twee bedekte hij zijn voeten en met twee vloog hij. 3 En de een riep de ander toe: Heilig, heilig, heilig is de HERE der heerscharen, de ganse aarde is van zijn heerlijkheid vol. 4 En de dorpelposten beefden van het luide roepen en het huis werd vervuld met rook.

5 Toen zeide ik: Wee mij, ik ga ten onder, want ik ben een man, onrein van lippen, en woon te midden van een volk, dat onrein van lippen is, – en mijn ogen hebben de Koning, de HERE der heerscharen, gezien.

En er waren herders in diezelfde landstreek, die zich ophielden in het veld en des nachts de wacht hielden over hun kudde. 9 En opeens stond een engel des Heren bij hen en de heerlijkheid des Heren omstraalde hen, en zij vreesden met grote vreze. 10 En de engel zeide tot hen: Weest niet bevreesd, want zie, ik verkondig u grote blijdschap, die heel het volk zal ten deel vallen: 11 U is heden de Heiland geboren, namelijk Christus, de Here, in de stad van David. 12 En dit zij u het teken: Gij zult een kind vinden in doeken gewikkeld en liggende in een kribbe. 13 En plotseling was er bij de engel een grote hemelse legermacht, die God loofde, zeggende:

14 Ere zij God in den hoge, en vrede op aarde bij mensen des welbehagens.

Uzzia:

Zijn regeerperiode wordt tegenwoordig gedateerd van 783 v.Chr. tot 742 v.Chr.

Hij zou 52 jaar hebben geregeerd, één van de langste regeerperiodes in de geschiedenis van Juda.

Er heerste toen vrede en een relatieve opbloei tot half 8e eeuw v.Chr. Uzzia, die de troon besteeg op 16-jarige leeftijd, stond bekend als een doortastende en goede vorst. Hij zorgde voor een groot en sterk leger en bouwde verschillende verdedigingswerken, zoals verschillende wachttorens in de stadsmuur van Jeruzalem.

Op het hoogtepunt van zijn macht reikte zijn rijk tot aan de grens met Egypte.

Aan het eind van zijn regeerperiode werd hij echter getroffen door huidvraat (melaatsheid), nadat hij -tegen de regels in- zelf wierook had geofferd in de tempel van Jeruzalem. De laatste jaren van zijn leven moest Uzzia daarom in afzondering leven in een huis buiten de stad (mensen met huidvraat waren onrein en mochten niet in contact komen met anderen):

Uzzia = "strength of Jehovah" 1) one of David's mighty warriors ... UZZIA - u-zi'-a (`uzziya', "my strength is Yah";